جمع‌آوري و انتقال مايع شکمبه تازه به آزمايشگاه، براي شمارش تک‌ياخته‌ها از روش شمارش مستقيم در زير ميکروسکوپ نوري استفاده شد. بدين ترتيب که پس از باز کردن درب شيشه محتوي مايع صاف شده‌ي شکمبه، آن را کاملا مخلوط نموده و سپس در سه لوله آزمايش، سه نمونه کوچکتر به حجم 5 ميلي ليتر تهيه شد. براي هر سطح عصاره سه تکرار در نظر گرفته شد سپس به هر لوله آزمايش مقدار 6/0 ميلي ليتر از هر سطح عصاره افزوده شد. با توجه به اين که شمارش تک‌ياخته‌هاي زنده به دليل تحرک و فعاليت سريع و جابه‌جايي آن‌ها در زير ميکروسکوپ امکان پذير نمي‌باشد، براي ثابت کردن تک‌ياخته‌ها از محلول ثابت کننده فرمالدئيد 10% در محلول کلرور سديم 0/9% استفاده گرديد (منصوري و همکاران، 1381). به ازاي هر يک ميلي ليتر مايع شکمبه يک قطره محلول ثابت‌کننده به آن اضافه شد و با استفاده از همزن لرزه‌اي به مدت يک دقيقه محتويات هر لوله مخلوط گرديد. بعد از ثابت شدن تک‌ياخته‌ها با استفاده از پيپت پاستور، از هرشيشه يک قطره مايع شکمبه روي لام مدرجي که قسمت وسط آن به ابعاد 10×10 ميلي متر و به عمق 0/1 ميلي متر مدرج گرديده بود قرار داده و با گذاشتن لام بر روي آن، در زير ميکروسکوپ نوري و با درشت نمايي ×10 تک‌ياخته‌ها شمارش گرديد. تعداد کل تک‌ياخته‌ها يعني مجموع تک‌ياخته‌هاي هولوتريچ و انتودينيومورف در 4 سلول در چهار گوشه قسمت مدرج و 4 سلول در وسط آن شمارش گرديد و ميانگين تعداد تک‌ياخته‌ها در هر سلول که حجم آن 1/0 ميلي ليتر مکعب مي‌باشد تعيين و به اين ترتيب تعداد تک‌ياخته‌ها در هر ميلي ليتر مايع شکمبه از حاصلضرب ميانگين تعداد تک‌ياخته‌ها در هر سلول، در 104 به دست آمد. تعداد تک‌ياخته‌هاي هولوتريچ نيز در تمام سطح لام در 100 سلول شمارش گرديد. براي هر شمارش در هر زمان 3 تکرار وجود داشت.

2-6- شمارش قارچ‌هاي بي‌هوازي
تعداد زواسپور قارچ بي‌هوازي در نمونه‌هاي مايع تازه شکمبه که در زمان صفر (قبل از مصرف خوراک)، 4، 8، 12، 16 و 20 ساعت پس از وعده غذاي صبح اخذ گرديده بود، بلافاصله پس از جمع‌آوري مايع شکمبه با استفاده از ميکروسکوپ نوري در تمام حجم لام مدرج (1/0 ميلي متر مکعب) به طور مستقيم شمارش گرديد و سپس تعداد زواسپور در يک ميلي ليتر مايع شکمبه محاسبه شد.

فصل سوم
نتايج

3-1- فراسنجه‌هاي شکمبه
داده‌هاي مربوط به توليد گاز حاصل از تخمير جيره پايه به همراه عصاره‌هاي گياهان دارويي مورد مطالعه در زمان هاي 2، 4، 6، 8، 12، 24، 48، 72 و 96 ساعت پس از انکوباسيون و در سطح احتمال05/0، در جدول 3-1 درج شده است.
جدول 3-1 گاز حاصل از تخمير جيره و عصاره‌هاي گياهان دارويي پس از 96 ساعت انکوباسيون

زمان‌هاي انکوباسيون (ساعت)
2
4
6
8
12
24
48
72
96
SE
Crambe orientalis
100
(mg/Lit)
ab03/10
a69/20
bc46/29
ab36/36
dc23/46
cd46/66
e74/98
f70/125
bdc39/127

200
(mg/Lit)
bc73/9
a41/20
bc35/29
ab26/36
bdc31/46
cd87/66
e49/97
f01/124
dc81/116

300
(mg/Lit)
e46/8
bc81/18
d74/27
c79/34
e13/45
e73/64
e11/98
f44/124
dc03/117

Heracleum persicum
100
(mg/Lit)
d09/9
b28/19
c99/28
b89/35
de92/45
d30/66
d63/100
f23/125
dc77/117

200
(mg/Lit)
h80/5
e87/12
g88/20
e25/28
f97/40
f32/62
dc36/102
b52/137
a28/153

300
(mg/Lit)
i39/4
f95/8
h87/12
f63/16
h61/30
g06/53
f35/94
a38/142
ab64/139

Zosima absinthi
100
(mg/Lit)
dc54/9
a34/20
ab20/30
ab77/36
abc26/47
ab39/68
b01/105
d49/133
abc95/134

200
(mg/Lit)
dc40/9
a22/20
ab09/30
a98/36
a80/47
a96/68
a05/107
b09/138
a74/151

300
(mg/Lit)
a23/10
a46/20
a54/30
a89/36
ab44/47
ab37/68
ab89/105
c34/135
abc49/136

Teucrium polium

100
(mg/Lit)
f37/7
d70/15
f54/23
e09/28
g42/36
g00/54
g23/77
g03/94
ed10/109

200
(mg/Lit)
f51/7
d65/15
f47/23
e00/28
g99/35
g52/53
g31/77
g05/94
e19/95

300
(mg/Lit)
g71/6
d78/15
e37/24
e89/28
g40/36
i12/48
i71/56
h12/68
f87/63

Oregano vulgare
100
(mg/Lit)
ab03/10
a69/20
bc62/29
ab51/36
bdc55/46
bcd24/67
dc41/101
e31/129
bdc61/121

200
(mg/Lit)
dc37/9
a47/20
bc37/29
ab40/36
bdc56/46
bc65/67
c81/102
de41/131
bdc20/123

300
(mg/Lit)
dc30/9
a50/20
ab97/29
ab27/36
abd68/47
cd03/67
c00/103
e23/131
abc51/132

contro
d17/9
c51/18
d52/27
d65/32
f74/40
h16/51
h09/59
i51/62
f51/61

به طور کلي 24 ساعت پس از انکوباسيون توليد گاز همه‌ي عصاره‌ها با اختلاف معني‌داري بيشتر از گروه کنترل بود. مقايسه حجم (ميلي ليتر) گاز توليد شده به ازاي 200 ميلي گرم ماده خشک از خوراک پايه و مقاير 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر از هر عصاره براي 24 و 96 ساعت پس از انکوباسيون نشان‌دهنده توليد گاز کمتر عصاره مريم نخودي در مقايسه با ديگر عصاره‌ها مي‌باشد که گاز توليدي حاصل از تخمير اين عصاره براي زمان 24 ساعت پس از انکوباسيون به ترتيب براي سطوح 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر عبارت است از 0062/54، 5243/53 و 1219/48. در عين حال حداکثر مقدار توليد گاز در در عصاره‌ها در 24 ساعت پس از انکوباسيون مربوط به عصاره زوسيما بود که به ترتيب براي سه سطح 100، 200و 300 ميلي گرم بر ليتر برابر 3930/68، 9690/68 و 3752/68 ميلي ليتر بود. همچنين در زمان 96 ساعت پس از انکوباسيون نيز توليد گاز عصاره‌ها به طور معني‌داري بيشتر از گروه کنترل بود. بيشترين مقدار گاز توليدي براي زمان 96 ساعت پس از انکوباسيون مربوط به عصاره گلپر بود که به ترتيب براي سطوح 100، 200 و 300 عبارت است از 7776/17، 283/153 و 646/139 و کمترين مقدار گاز توليدي مربوط به عصاره مريم نخودي بود که به ترتيب سطوح عبارت بود از 108/109، 192/95 و 870/63.

3-2- مقايسه بين سطوح مختلف
3-2-1- مقايسه بين سطوح عصاره Teucrium polium l (مريم نخودي)
مقايسه حداکثر مقدار گاز توليدي پس از 24 ساعت انکوباسيون عصاره مريم نخودي در مجاورت مايع شکمبه و محلول بافر، در سه سطح 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر به ازاي هر 200 ميلي گرم نمونه خوراک به ترتيب مقادير 0062/54، 5243/53 و 1219/48 ميلي ليتر را نشان داد. بر اساس اين نتايج با افزايش غلظت اين عصاره ميزان گاز توليدي نيز کاهش مي‌يابد با اين حال کاهش گاز توليدي حاصل از تخمير اين عصاره براي دو سطح 100 و 200 اختلاف معني‌داري را نشان نداد اما با افزايش غلظت عصاره مريم نخودي به سطح 300 ميلي گرم بر ليتر ميزان گاز توليدي به طور معني‌داري در مقايسه با دو سطح قبل کاهش يافت مقاديرگاز توليدي حاصل از افزودن اين عصاره در زمان 96 ساعت پس از انکوباسيون به ترتيب براي سطح 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر 108/109، 192/95 و 870/63 ميلي ليتر بود. نتايج نشان داد که با افزايش غلظت اين عصاره توليد گاز در 96 ساعت پس از انکوباسيون در هر سطح نسبت به سطح قبل به طور معني‌داري کاهش يافت و اختلاف ميزان گاز توليدي بين هر سه سطح معني‌دار بود. اما ميزان گاز توليدي حاصل از اين عصاره براي سطح 300 ميلي گرم بر ليتر تفاوت معني‌داري را با گروه کنترل نشان نداد.

3-2-2- مقايسه بين سطوح عصاره Crambe orientale (سپيده)
با افزودن عصاره Crambe orientale، توليد گاز در سه سطح 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر، پس از 24 ساعت انکوباسيون به ترتيب 4611/66، 8799/66 و 7340/64 ميلي ليتر و پس از 96 ساعت انکوباسيون، به ترتيب 393/127، 813/116 و 038/117 ميلي ليتر بود. توليد گاز حاصل از افزودن اين عصاره براي دو سطح 100 و 200 در زمان 24 ساعت پس از انکوباسيون تفاوت معني‌داري نداشت اما با افزايش غلظت عصاره به سطح 300 ميلي گرم بر ليتر توليد گاز به طور معني‌داري در مقايسه با دو سطح قبل کاهش يافت. اما براي زمان 96 ساعت پس از انکوباسيون افزايش غلظت عصاره نتوانست به طور معني‌داري ميزان توليد گاز را در هيچ يک از سطوح کاهش دهد.

3-2-3- مقايسه بين سطوح عصاره Heracleum persicum (گلپر)
با افزودن عصاره Heracleum persicum (گلپر) ميزان گاز توليدي در سطوح 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر، 24 ساعت پس از انکوباسيون به ترتيب 3039/66، 3285/62 و 0656/53 ميلي ليتر بود که نشان‌دهنده‌ي کاهش معني‌دار ميزان گاز توليدي با افزايش غلظت هر سطح نسبت به سطح قبل بود و همچنين ميزان گاز توليدي در زمان 96 ساعت پس از انکوباسيون به ترتيب 7776/117، 283/153 و 646/139 ميلي ليتر به ازاي 200 ميلي گرم نمونه خوراک بود که نشان داد ميزان گاز توليدي با افزايش غلظت عصاره از سطح 100 به سطح 200 ميلي گرم بر ليتر به طور معني‌داري کاهش يافت اما کاهش مقدار توليد گاز از سطح 200 به 300 ميلي گرم بر ليتر معني‌دار نبود.

3-2-4- مقايسه بين سطوح عصاره zosima absinthifolia (زوسيما)
مقايسه ميزان گاز توليدي پس از 24 ساعت انکوباسيون عصاره zosima absinthifolia تفاوت معني‌داري را بين سطوح 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر نشان نداد که اين مقادير به ترتيب عبارتند از: 3930/68، 9690/68 و 3752/68. اين مقادير براي زمان 96 ساعت پس از انکوباسيون نيز به ترتيب برابر 951/134، 740/151 و 495/136 ميلي ليتر بودند که در اين زمان هم تفاوت معني‌داري در ميزان گاز توليدي با افزايش غلظت عصاره در سطوح نام برده شده مشاهده نشد.

3-2-5- مقايسه بين سطوح عصاره Oregano vulgare L (پونه)
افزودن عصاره پونه در سه سطح 100، 200 و 300 ميلي گرم بر ليتر ميزان توليد گاز را پس از24 ساعت انکوباسيون به ترتيب به حجم 2453/67، 6578/67 و 0399/67 ميلي ليتر رساند که تفاوت معني‌داري را بين ميزان گاز توليدي سطوح نشان نداد همچنين اين مقادير براي زمان 96 ساعت پس از انکوباسيون به ترتيب 613/121، 202/123 و 517/132 ميلي ليتر بود که ميزان گاز توليدي در هر سطح تفاوت معني‌داري با دو سطح ديگر نداشت. توليد گاز در زمان‌هاي مختلف انکوباسيون و در سطح احتمال 05/0 در جدول 3-2 نشان داده شده است.
جدول 3-2- اثر سطوح مختلف پنج عصاره بر فراسنجه‌هاي توليد گاز
SE
c
a+b
b
a
سطوح(ميلي گرم بر ليتر)
عصاره

0/026e
145/13d
137/21d
92/7b
100
Crambe orientalis

031/0dc
30/127ef
37/121ef
92/5c
200

031/0dce
128/61ef
18/124edf
42/4de
300

032/0dc
71/128ef
12/124edf
/459dce
100
Heracleum persicum

01/0h
67/238a
21/234a
45/4de
200

017/0fg
176/40c
23/181c
-48/83h
300

029/0de
05/139de
57/133de
47/5dc
100
Zosima absinthi

014/0gh
68/207b
99/196b
69/10a
200

029/0de
46/140de
81/134d
64/5dc
300

021/0f
21/120f
69/112f
52/7b
100
Teucrium polium

035/0c
12/95g
61/91g
50/3e
200

06/0b
11/64h
03/62h
07/2f
300

03/0de
31/134ed
27/128ed
03/6c
100
Oregano vulgare

03/0de
44/136ed
11/131ed
33/5dc
200

029/0de
60/136ed
04/131ep
56/5dc
300

09/0a
60/92h
49/60h
0/43g
control
a: بخش مواد محلول در آب و سريع التجزيه
b: بخش مواد نامحلول در آب و کند تجزيه در شکمبه
c: ثابت نرخ توليد گاز
a+b: توليد گاز بالقوه

3-2-6- توليد گاز بخش تجزيه‌پذير سريع (a)
توليد گاز از بخش تجزيه‌پذير سريع (a) براي همه‌ي عصاره‌ها تفاوت معني‌داري را نسبت با گروه کنترل نشان

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید