دهد.
بين 5 تا 10 روز
5
در صورت نياز خريدار، تأمين کننده کالا را تا 3روز زودتر تحويل مي دهد.
بين 11 تا 15 روز
4
در صورت نياز خريدار، تأمين کننده کالا را تا 1 روز زودتر تحويل مي دهد.
بين 16 تا 20 روز
3
تأمين کننده فاقد انعطاف پذيري است.
بين 21 تا 25 روز
2
احتمال تأخير در تحويل وجود دارد.
بيش از 26 روز
1

جدول 4-2-نحوه محاسبه امتياز تأمين کنندگان در رابطه با معيار کيفيت
متوسط درصد کالاي معيوب
متوسط زمان رسيدگي به مشکلات
امتياز
زير 1 درصد
بين 1 تا 2 روز
5
بين 1 تا 1.5 درصد
بين 3 تا 4 روز
4
بين 1.6 تا 2 درصد
بين 5 تا 6 روز
3
بين 2.1 تا 2.5 درصد
بين 7 تا 8 روز
2
بيشتر از 2.5 درصد
بيش از 8 روز
1

بنابراين اين مدل، مدلي چند هدفه با در نظر گرفتن 4 هدف اصلي قيمت، کيفيت، سطح خدمت و معيار هاي زيست محيطي مي باشد. در اين مدل فرض شده است که خريدار براي انتخاب تأمبن کننده n گزينه دارد که ظرفيت تمام آن ها محدود است. به همين دليل 4 تابع هدف و 3 گروه محدوديت در مدل منظور شده است.
قبل از ساختن مدل به تعريف پارامتر هاي مدل مي پردازيم:
D= تقاضاي ساليانه
n= تعداد تأمين کنندگان
Xi= درصدي از کل تقاضا که به تأمين کننده i ام تخصيص داده مي شود
Ci= ظرفيت سالانه تأمين کننده i ام
Pi= مقدار شاخص هزينه تأمين کننده i ام که از حاصل جمع هزينه خريد و هزينه حمل و نقل هر واحد کالا که توسط تأمين کننده i ام اعلام مي شود، به دست مي آيد.
Si= مقدار شاخص سطح خدمت تأمين کننده i ام که از حاصل جمع امتياز هاي تأمين کننده i براي زير معيار هاي انعطاف پذيري در تحويل و مدت زمان تحويل به دست مي آيد.
qi= مقدار شاخص کيفيت تأمين کننده i ام که از جمع امتياز هاي تأمين کننده i براي زير معيار هاي درصد کالاي معيوب و متوسط زمان رسيدگي به مشکلات به دست مي آيد.
در حالت کلي وقتي تقاضا قطعي است و Xi درصدي از Q که به تأمين کننده i ام تخصيص داده شده باشد (مقادير Xiو Q در همه دوره ها يکسان هستند) رابطه زير صادق خواهد بود.

0?X_i?1 i=1,2,…, n
(4-1)
4-2-2 توابع هدف:
در اين مدل جهت انتخاب تأمين کننده سبز 4 تابع هدف را براي بهينه سازي 4 معيار اصلي انتخاب در نظر گرفته ايم که عبارتند از: کيفيت، قيمت، سطح خدمت و عملکرد زيست محيطي تأمين کنندگان.

4-2-2-1- تابع هزينه کل (TAPC)163:
کل هزينه هاي خريد در مرحله تأمين در برگيرنده هزينه خريد، هزينه نگهداري و انبار داري،حمل و نقل و سفارش دهي مي باشد که مي توان آن ها را به سه گروه تقسيم نمود:
هزينه سفارش دهي ساليانه
هزينه نگهداري ساليانه
هزيد خريد ساليانه
تابع Z1جهت حداقل نمودن هزينه کل طبق تعريف مدل عميد و همکاران(2006) به صورت زير مي باشد:

Min Z_1=(?_(i=1)^n?A_i Y_i ) D/Q + rQ/2 (?_(i=1)^n?X_i^2 P_i )+?_(i=1)^n??X_i P_i ? D
(4-2)
که در آن
Ai= هزينه سفارش دهي از تأمين کننده iام
r = نرخ هزينه نگهداري موجودي
Yi يک متغير صفر و يک است بدين صورت که اگر Xi0باشد برابر 1 بوده و در غير اين صورت برابر 0 است.
در اين تحقيق تابع هزينه جهت حداقل نمودن به صورت زير تعريف مي گردد که در آن فقط از هزينه خريد استفاده شده است.

Min (Z_1 )=?_(i=1)^n??X_i DP_i ?
(4-3)
4-2-2-2- تابع کيفيت:
يکي از مهمترين معيارها براي انتخاب تأمبن کننده کيفيت مي باشد که در اين مدل با توجه به اينکه درصد قطعات قابل قبول تأمين کننده i ام برابر qiو نسبت خريد از اين تأمين کننده برابر با Xiاست، تابع Z2جهت حداکثر نمودن کيفيت به صورت زير تعريف مي گردد:
Max Z_2= ?_(i=1)^n??X_i ?Dq?_i ?
(4-4)
4-2-2-3- تابع سطع خدمت:
معيار ديگر در انتخاب تأمين کنندگان سطح خدمت رساني تأمين کننده( درصد قطعاتي که به موقع تحويل مي دهد) مي باشد که اگر سطح خدمت رساني تأمين کننده i ام ، Siو نسبت خريد از اين تأمين کننده Xiباشد تابع Z3جهت حداکثر نمودن سرويس به صورت زير تعريف مي گردد:

Max Z_3= ?_(i=1)^n??X_i ?DS?_i ?
(4-5)

4-2-2-4 تابع عملکرد زيست محيطي:
ديگر معياري که امروزه در انتخاب تأمين کننده مورد توجه سازمان ها قرار گرفته است، معيار عملکرد زيست محيطي164 مي باشد. لذا در اين تحقيق ، اين معيار نيز در مدل ديده شده است که در مورد نحوه بنا نمودن تابع هدف عملکرد زيست محيطي توضيحات زير آورده شده است.
فرض کنيد به ازاي هر کدام از شاخص هاي زيست محيطي دخيل در انتخاب تأمين کننده مانند: طراحي سبز، مديريت زيست محيطي، بازيافت ، لجستيک معکوس و … تابعي به شکل زير تعريف کنيم. بايد توجه کنيم که اين شاخص ها و معيار ها از وضعيت خاص به صنعتي ديگر قابل تبديل است.

f_i= ?_i1 x_1+ ?_i2 x_2+ …+?_in x_n i=1,2,…,m
(4-6)
که در آن n تعداد تأمين کنندگان، m تعداد شاخص ها و معيار هاي زيست محيطي دخيل در انتخاب تأمين کننده سبز که در طي پرسشنامه موجود در پيوست 1 قابل دستيابي است. براي اينکار چارچوب پيشنهادي در مدل هامفريس و همکاران(2003) با تغييرات اندک پايه اي براي طراحي پرسشنامه قرار گرفته است که خود دليلي بر روايي پرسشنامه مي باشد. در اين پرسشنامه از مديران خريد سازمان مربوطه در مورد زير معيار هاي زيست محيطي آن ها در پروسه انتخاب تأمين کننده سبز پرسيده مي شود. لذا با توجه به پرسشنامه موجود در ضميمه 1 و مطالب بالا دو مزيت اساسي جامعيت مدل پيشنهادي در مورد زير معيار هاي زيست محيطي منظور در پروسه انتخاب تأمين کننده سبز و قابليت انعطاف بالاي مدل در تعداد زير معيار هاي زيست محيطي منظور در پروسه انتخاب تأمين کننده سبز به وضوح قابل مشاهده اند.
?_ij ضريبي است که عملکرد تأمين کننده j ام را در معيار i ام نشان مي دهد. بايد ذکر کرد که اين ?_ij ها در اين تحقيق با استفاده از تکنيک طيف ليکرت و توسط پرسشنامه موجود در پيوست 2 به دست مي آيند. به هر کدام از m قسمت پرسشنامه که توجه کنيد مي بينيد عملکرد تأمين کننده i ام در مورد اهتمام به زير معيار زيست محيطي j ام از مدير خريد پرسيده شده است که مدير با توجه به مفهوم طيف ليکرت با علامت زدن يکي از 5 خانه مشخص شده مقادير ?_ij مورد نياز مدل را تعيين مي کند.
پس از بدست آوردن m تابع زير معيار هاي محيط زيستي، حال تابع عملکرد زيست محيطي را مي توان اينگونه تعريف کرد. Z_4=?_i f_i که در آن ?_i ها ميزان تأثير هر کدام از m معيار در تابع اثرات زيست محيطي مي باشد که در اين تحقيق به وسيله تئوري مجموعه هاي راف به دست مي آيد. لذا اگر پروسه فوق را به صورت کامل انجام دهيم تابع Z4جهت حداکثر سازي به صورت زير تبديل خواهد شد که مي توان گفت Eiها از ترکيب ?_i ها و ?_ij بدست مي آيند و به معني امتياز هاي نسبي تأمين کنندگان نسبت به يکديگر در مورد عملکرد زيست محيطي آنان مي باشد. پس داريم تابع Z4جهت حداکثر نمودن عملکرد زيست محيطي به صورت زير تعريف مي گردد:
Max Z_4= ?_(i=1)^n??X_i DE_i ?
(4-7)
4-2-3 محدوديت ها:
4-2-3-1- محدوديت تأمين تقاضا:
?_(i=1)^n?X_i D=D ? ?_(i=1)^n??X_i=1?
(4-8)
4-2-3-2- محدوديت ظرفيت تأمين کنندگان:
ظرفيت تأمين کنندگان نيز محدود مي باشد و Ci مقدار حدکثر توليد ساليانه فروشنده i ام است.
X_i D ? C_(i ) i=1,2,…,n
(4-9)
4-2-3-3 محدوديت متغير هاي صفر و يک:
براي مدل کردن اين محدوديت بايد از محدوديت هاي اگر-آنگاه استفاده کنيم که در آن ? عددي کوچک و کمي بزرگتر از صفر است.
X_i?Y_(i )
X_i??Y_i i=1,2,…,n
(4-10)
4-2-4-ارائه مدل نهايي:
با ساختن اجزا مدل، مدل نهايي به صورت زير قابل بازنويسي است:

Min Z_1=?_(i=1)^n??X_i DP_i ?
Max Z_2= ?_(i=1)^n??X_i ?Dq?_i ?
Max Z_3= ?_(i=1)^n??X_i ?DS?_i ?
Max Z_4= ?_(i=1)^n??X_i DE_i ?
s.t:
X_i D ? C_(i ) i=1,2,…,n
X_i?Y_(i ) i=1,2,…,n
X_i??Y_i i=1,2,…,n
?_(i=1)^n??X_i=1?
X_i?0, Y_i=0,1i=1,2,…,n
(4-11)
4-3-روش هاي ارزيابي اوزان:
در اکثر مسائل MCDM و بخصوص بخش MADM از آن نياز به داشتن و دانستن اهميت نسبي اط شاخص هاي (اهداف) موجود داريم، به طوري که مجموع آن ها برابر واحد شده و اين اهميت نسبي درجه ارجحيت هر شاخص (هدف) را نسبت به بقيه براي تصميم گيري مورد نظر بسنجد. در ادامه 3 روش را در ارزيابي اوزان براي شاخص هاي موجود در يک تصميم گيري مورد بررسي قرار مي دهيم:
تئوري مجموعه هاي راف
فرآيند تحليل سلسله مراتبي
تکنيک آنتروپي
تئوري مجموعه هاي راف و تکنيک آنتروپي نياز به ماتريس تصميم گيري داشته، در حالي که تکنيک فرآيند تحليل سلسله مراتبي نياز به ماتريس تصميم گيري موجود از قبل ندارند.
4-3-1- تئوري مجموعه هاي راف:
تئوري مجموعه هاي راف که توسط پاولاک در سال 1982 ارائه شده است يک روش رياضي جديد براي برخورد با ابهام و عدم قطعيت است. اين روش اشيا را به کلاس هاي تشابه( خوشه ها) تقسيم بندي مي کند که اين کلاس ها شامل اشياي مشابه با توجه به اتفاقات و دانش گذشته هستند. اين کلاس هاي تشابه براي مشخص نمودن الگو هاي پنهان داده ها يا قوانين مورد استفاده قرار مي گيرند. تئوري مجموعه راف کاربرد هاي موثري را در روش داده کاوي، هوش مصنوعي، استخراج دانش، پشتيباني تصميم گيري، الگويابي، تئوري ماشين، کنترل فرآيند، پيش بيني و غيره پيدا کرده است. عدم قطعيت يا استفاده از مقادير تقارب پايين و بالا محاسبه مي شود. تقريب پايين165 مجموعه تمام اشيايي هستند که به طور قطع متعلق به مجموعه مورد نظر است. تقريب بالا166 شامل اعضايي هست که احتمالاً متعلق به مجموعه هستند. تفاوت ميان تقريب بالا و پايين، ناحيه مرزي167 را پديد مي آورد. در واقع تئوري مجموعه راف، عدم قطعيت را با استفاده از اين ناحيه مرزي توصيف مي کند. اگر ناحيه مرزي يک مجموعه تهي باشد به اين معني است که مجموعه مشخص168 است. در غير اين صورت مجموعه راف است. در کاربرد هاي واقعي ناحيه مرزي هميشه مشخص نيست. براي مثال، بعضي مواقع عملکرد برنامه توسعه تأمين کنندگان ممکن است خيلي مطلوب و برخي مواقع حتي با مشخصات و شاخص هاي يکسان مشابه ممکن است خيلي مطلوب نباشد.

4-3-1-1 روش پيشنهادي:
ابتدا براي معرفي بيشتر اين نظريه و کاربرد آن در بحث ارزيابي تأمين کنندگان در ادامه چند تعريف و اصطلاح خواهد آمد.
تعريف1: فرض کنيد U مجموعه جهاني و R يک رابطه هم ارزي بر روي U باشد. براي هر زير مجموعه X?U ، جفت T=(U,R) يک فضاي تقريب ناميده مي شود. دو مجموعه:

?R X={x?U “” [x]_R?X}
¯R X={x?U” ” [x]_R?X??}
(4-12)
¯R X تقريب بالا و ?R X تقريب پايين X ناميده مي شود.

?BN?_R (X)=¯R X-?R X
(4-13)
و مرز مجموعه X به صورت رابطه (4-9) تعريف مي شود. اگر ?BN?_R (X)=? باشد مجموعه مشخص است، و اگر ?BN?_R (X)?? با يک مجموعه راف روبرو هستيم. ?POS?_R=?R X براي نشان دادن R- ناحيه مثبت X مورد استفاده قرار مي گيرد(قسمت تيره در شکل 4-1).?NEG?_R=U-?R X نيز R-ناحيه منفي X را نشان مي دهد(قسمت سفيد در شکل 4-1). خانه ها در شکل (4-1 )اعضاي مجموعه را نشان مي دهد، خانه هاي سفيد مربوط به بيرون مجموعه راف و خانه هاي تيره کاملاً متعلق به درون مجموعه راف هستند. خانه هاي خاکستري در شکل (4-1) ممکن است درون مجموعه قرار بگيرند يا نگيرند.

شکل4-1-نمايي از مجموعه راف

تعريف 2: اگر S =(U,A,V,f) يک سيستم اطلاعاتي169 باشد که U={x_1,x_2,…,x_m } مجموعه کل اعضا (مجموعه جهاني) و A مجموعه شاخص ها و

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید