بين مقام مرتبه اي و تعهد حرفه اي در دپارتمان حرفه اي سازمان هاي طبيعي وجود دارد زماني كه مقام متخصصان در سازمان هاي غير حرفه اي ترفيع مي يابد مسئوليت اين افراد از نظر وظيفه حرفه اي كاهش و از نظر مديريت سازماني افزايش مي يابد ( كر، ونگلينوشرشيم 1977 )تمركز موقعيت اختيار تصميم گيري در يك سازمان مي باشد ( هوانگ 2001 ) تمركز به عنوان ميزاني كه اعضا در تصميم گيري شركت مي كنند تعريف مي شود ( آيكن و هيچ 1986 ) هر چه سازمان متمركزتر باشد به كاركنان در تصميم گيري كمتر اعتماد شده يا كمتر مي توانند خود فعاليت هايشان را ارزيابي نمايند و تمركز سازماني و تعهد حرفه اي رابطه معكوس دارند.( سالانسيك 1977 )تمركز متناقض با استقلال حرفه اي است با اين وجود طبق گفته لنگرمن ( 1971 ) استقلال حرفه اي يكي از ويژگي هاي شغل حرفه اي محسوب مي شود كارمندان متعهدتر ترجيح مي دهند درسازمان هاي نامتمركز با تضاد كمتري كار كنند تا در سازمان هاي متمركز بنابراين درجه و ميزان تمركز سازماني و تعهد حرفه اي با يك رابطه معكوس نشان داده مي شود.
3- ويژگي هاي حرفه اي
ويژگي حرفه اي كه ب تعهد حرفه اي تاثير گذار هستند شامل معيارهاي حرفه اي در ترفيع گواهي حرفه اي و عضويت حرفه اي مي باشد بسياري از مطالعات نشان مي دهد كه بين اساس پاداش سازماني و تعهد حرفه اي و سازماني رابطه وجود دارد( بارتل 1979 )زماني كه سازماني افراد خود را براي رفتار حرفه اي تشويق كرده و به آنها پاداش مي دهد تعهد حرفه اي در نتيجه چنين سيستم پاداشي تقويت خواهد شد ( كوارلز 1988 ) ترفيع يكي از پاداش هاي سازماني است سازمان هاي حرفه اي بسياري وجود دارند كه تمايل دارند مهارت ها و عملكردهاي فني را به عنوان اساس ترفيع كاركنان خود اتخاذ نمايند همچنين اين اساس ترفيع كاركنان رابطه مثبتي با تعهد حرفه اي دارد ( استيونز و همكاران 1978 ) معيارهاي حرفه اي در ترفيع و تعهد حرفه اي هنگامي كه سيستم پاداش سازماني بر همكاري فني و مهارت حرفه اي متمركز شوند به صورت مثبت به يكديگر مربوط مي شود ( هوانگ 2001 ) كوارلز (1988 ) عنوان مي كنند كه گواهي حرفه اي به عنوان تعريف ظاهري تعهد حرفه اي در نظر گرفته مي شود. طبق نظريه شرط جانبي بكر گواهي حرفه اي روابط مثبتي با تعهد حرفه اي دارد. زماني كه متخصصان تلاش و پول خود را براي گواهي سرمايه گذاري مي كنند سرمايه گذاري و شرط جانبي آنها تعهد حرفه اي بالاتري را نتيجه خواهد داد ( هوانگ 2001 ) هارل و همكارانش ( 1986 ) ذكر كردند كه يك رابطه مثبت و مستقيم بين عضويت در موسسات حرفه اي و تعهد حرفه اي وجود دارد و يك رابطه مثبت بين تعهد سازماني و تعهد حرفه اي از ديدگاه كوالز(1988) طبق ويژگي هاي حرفه اي بودن انتظار مي رود. عضويت در سازمانهاي حرفه اي ، رفتارهاي حرفه اي را ايجاد مي كند كه با متخصصان ديگر ارتباط دارد . اين رابطه مي تواند به عنوان محركي براي بالا بردن تعهد حرفه اي عمل كند.كوالرز(1988)
تعهدحرفه اي پزشکي و مشاغل وابسته
پروفشناليسم مفهوم جديدي نيست ودرتمام طول تاريخ طب، درقالب سوگندنامه‌هاي پزشكي وجود داشته است. آن‌چه رابطه پزشك وبيمار رامؤثرمي‌سازدولازمه موفقيت پزشك درتشخيص،درمان وارائه خدمات پيشگيري است اعتمادبيماربه پزشك است. آن‌چه پزشكي رابه حرفه‌اي مقدس وباارزش مبدل مي‌سازد،اعتمادي است كه جامعه به خدمتگزاران اين حرفه دارند،اعتمادبه اين‌ كه شاغلين اين حرفه هدف اصلي خودراتأمين سلامتي مردم قرارداده‌اند. وآنرابرمنافع خودترجيح مي‌دهندواين هدف مقدس رابه شكل سوگندنامه متعهد مي‌شوند. مشاغلي ازاين دستكه خودرابه جامعه بهصورت خدمتگزاروبرآورنده بخشي ازخدمات اساسي اجتماعي معرفي مي‌كنند، حرفه(profession) نامدارند. طبابت،قضاوت وتعليم وتربيت مثال هايي بارز ازحرفه هستند.

مشخصات يك حرفه عبارتنداز:
1- اشتغال به حرفه عموماًنياز به دانش يامهارت تخصصي دارد
2- جامعه به اعضاءحرفه امتيازاتخاصي رااعطاميکند
3- جامعه ازآنهاانتظار دارد در ارائه خدمت اجتماعي منافع جامعه رابرمنافع خودمقدم بدارند.
جامعه به اعضاي حرفه پزشكي اين حق راداده است تاآن‌چه رادرموردارائه خدمات سلامتي به بيماران وجامعه صلاح مي‌دانندتصميم‌گيري واجرا نمايند. بالطبع درقبال اعطاي اين حق،ازاين حرفه انتظارداردکه تامين منافع جامعه رابرتمام اهداف خودمقدم بداردوباآموزش ونظارت برعملكردحرفه‌اي اعضاءخودكيفيت خدمات راتضمين نمايد. بنابراين سيستم سلامت ونيزتکتک اعضاي حرفةپزشكي خودرامتعهدمي‌دانندكه تصميمات واقدامات‌ شان درخدمت سلامت بيماران باشدومنافع بيماررا برمنافع خودترجيح دهند.دردهه اخير به لحاظ پيشرفت تکنولوزي وتعامل قابل توجه صنايع باپزشکان خطرخدشه دارشدن اعتمادبه پزشکان بيش ازپيش احساس شده است وبدين لحاظ در سال 1995 بوردطب داخلي آمريكا (ABIM) وانجمن طب داخلي آمريكا[2](ACP-ASIM) به همراه فدراسيون اروپايي طب داخلي[3] پروژه‌‌ايرادوتدوين منشورپروفشناليسم شروع كردندكه مفادآن تعهداتي است كه تمام كاركنان خدمات سلامت بايد به آن پايبند باشند. درتدوين اين منشورفراگيربودن آن درتمام فرهنگ‌ هاومذاهب لحاظ شده است وطي مقالهاي به نظرخواهي تمام پزشکان وانجمن هاي پزشکي سراسردنياگذاشته شده است. طبق اين منشور پزشكان وسيستم‌هاي خدمات سلامت ملزم به رعايت منافع بيماروعدالت اجتماعي هستند.اين منشورشامل 10 بنداست كه تعهداتي راهم براي كل سيستم سلامت وهم براي تك تك پزشكان فراهم مي‌آوردBamber, EM. And layer, V.(2001)…
1-تعهدبه توانمندي حرفه‌اي:پزشكان بايد به آموزش مداوم خوددرتمام طول زندگي حرفه‌ا يپايبند باشندودانش ومهارت‌ هاي لازم وبه روزرا به دست آوردند. سيستم سلامت نيزموظف است فرآيندي كه طي آن تمام اعضاءاين سيستم بتوانندتوانمندي‌هاي لازم راكسب وبه روزنمايندراتدارك ببينند.
2-تعهدبه صداقت بابيماران:پزشكان بايدقبل از اخذ رضايت ودركل دوره درماني اطلاعات مربوط به وضعيت سلامتي بيماران راكامل وصادقانه دراختيارايشان قراردهند. ارائه اطلاعات به ميزاني لازم است كه بيمار بتواند براي دوره درماني خودتصميم‌ گيري نمايد. هم‌چنين دروقوع صدمه ناشي از خطاي پزشكي بيمار بايد سريع ازآن مطلع شود زيرا درغيراين صورت اعتماد بيماروجامعه نسبت به پزشكان به شدت خدشه‌دار مي‌شود. گزارش وتجزيه تحليل خطا جزءلازم وضروري سيستم سلامت براي كنترل وپيش‌گيري ازخطااست وبراي جبران خسارت طرف صدمه ديده ضروري است.
3- تعهدبه رازداري بيمار:لازمه‌ي كسب اعتمادبيماران رعايت رازداري وحفاظت ازاطلاعات بيماران است. امروزه باگسترش استفاده ازسيستم‌هاي بايگاني الكترونيك اطلاعات وافزايش دسترسي به اطلاعات ژنتيك رعايت اين مهم بيش ازپيش لازم است.
4-تعهدبه حفظ رابطه مناسب بابيماران:بنابه طبيعت اجتناب‌ ناپذير وابستگي وآسيب‌ پذيري بيماران كه آن‌هارادرموقعيت پايين‌تر در رابطه باپزشكان قرارمي‌دهد،پزشكان بايدازيك‌ سري روابط بابيماران خودبپرهيزند. بطورکلي پزشكان بايدازاستثمار بيماران براي كسب هرگونه منافع شخصي اعماز منافع مادي،بهره‌ي جنسي وسايرمنافع خودبپرهيزند.
5- تعهدبه ارتقاكيفيت خدمات مراقبت‌ها:پزشكان هم به‌طورفردي وهم ازطريق انجمن حرفه‌اي خودبايددربرنامه‌ريزي واجراي مكانيسم‌هايي براي ارتقاءكيفيت خدمات اقدام نمايند. اين نه تنهاشامل ارتقاءتوانمندي‌هاي فردي است بلكه شامل همكاري باسايرپرسنل خدمات سلامت براي كاهش خطاها،افزايش ايمني بيماران،كاهش استفاده بي‌رويه ازمنابع پزشكي وبه حداعلاء رساندن پي‌آمد مراقبت نيز مي‌شود. پزشكان بايد به‌طور فعال دربهبوداندازهگيري كيفيت خدمات واستفاده ازآن درارزيابي معمول كارآيي افراد،سازمان‌هاوسيستم‌سلامت بكوشند.
6- تعهدبه بهبوددسترسي به خدمات:هدف تمام سيستم‌ها ي ارائه خدمات سلامت بايددسترسي همگان به خدمات حداقل استاندارد مراقبت باشد. پزشكان ونظام سلامت بايد موانع دسترسي عادلانه به خدمات رااعماز موانع حقوقي،تحصيلاتي،مالي،جغرافيايي وتبعيضات اجتماعي رابرطرف سازند. تعهدبه عدالت شامل ارتقاي سلامت عمومي وتقدم منافع جامعه برمنافع فردي پزشكان نيز مي‌شود.
7- تعهدبه توزيع عادلانه‌ي منابع محدود:پزشكان درعين حال كه به نيازفردي بيماران پاسخ مي‌گويند مسؤول توزيع خدمات محدودبرمبناي مديريت معقول وهزينه اثربخش نيزمي‌باشند. به اين منظورلازم است باسايرپزشكان،بيمارستان‌‌ها،بيمه‌هاوسيستم سلامت درتدوين راهنماي هزينه اثربخشي خدمات همكاري نمايند. مسؤوليت حرفه‌اي پزشك درتوزيع متناسب منابع شامل اجتناب ازتست‌هاوپروسيجرهاي غيرضروري وزياده از حد مي‌باشد.
8- تعهدبه دانش علمي:پزشكان وظيفه دارنددرتوليددانش واستفاده ازآن وارتقاءاستانداردعلمي وپژوهش بکوشند. حرفه‌ي پزشكي متعهداست ازمبتني برشواهدعلمي بودن وصحت علم توليدشده اطمينان يابند.
9- تعهدبه حفظ اعتمادازطريق مديريت تعارضات منافع:درمواردبسياري پزشكان وسازمان‌هاي خدمات سلامت دراين موقعيت قرارمي‌گيرندكه منافع خودرادنبال كنندوآن‌رابرمنافع بيمارترجيح دهند. اينموقعيت‌هااعتمادمردم وبيماررابه پزشكان وسيستم سلامت به مخاطرهمي‌اندازد. پزشكان موظفند چنين موقعيت‌هايي راشناسايي كنندوباآن به شكل صحيحي برخوردنمايند.
10- تعهدبه مسؤوليت‌هاي حرفه‌اي:پزشكان به‌عنوان اعضاءيك حرفه بايدبايكديگرهمكاري كنند،به يكديگراحترام بگذارند،درفرآيندهاي خودارزيابي ازقبيل تعيين رويهاي براي برخوردباپزشكاني كه رفتارغيرحرفه‌اي ازخودنشان مي‌دهندشركت كنندتاكيفيت مراقبت ازبيماران به حداكثر برسد. پزشكان هم‌چنين وظيفه دارندبه ارزيابي خود بپردازندوباارزيابي‌هاي بيروني توسط سازمان‌هاي نظارت برعملكردپزشكان صادقانه همكاري نمايند.
پروفشناليسم پايبندي به تعهدات برشمرده است ويكي ازمهم‌ترين توانمندي‌هايي است كه هردانشجوي پزشكي بايدنگرش آن راكسب ودرعمل ورفتارآن رانشان دهد. خصوصيات فردي که تجلي پروفشناليسم دررفتارهرپزشک (رفتارحرفهاي) است عبارتنداز:
1. نوعدوستي:پزشك موظف است درپي بهترين منافع بيماران باشد نه منفعت خود
2. تعالي شغلي:پزشك متعهد به يادگيري علم ومهارت پزشکي درتمام طول زندگي حرفه‌اي‌شان است.
3. وظيفه شناسي:پزشك بايدمتعهدبه خدمت درحوزه حرفةخودباشدووظايف خودرابه‌طوركامل وبه موقع انجام دهد.
4. شرافت ودرستكاري:پزشك بايدمتعهدبه رعايت انصاف،صداقت ودرستي درتعامل اتشان بابيماران وحرفه خودباشند.
5. احترام به ديگران:پزشك موظف به احترام گذاشتن به بيماران وخانودةآن‌ها،سايرپزشكان وسايراعضاءتيم،دانشجويان پزشكي،دستياران وفلوهامي‌باشد.
6. عدالت:پزشک موظف به تسهيل ارائه عادلانه خدمات ورفع تبعيض درارائه خدمات است.
Bamber, EM. And layer, V.(2001)…
مصاديق هريک ازاجزاءرفتارحرفهاي :
1. نوعدوستي:
·ارجحيت دادن منافع بيماربرمنافع خود
·توجه نشان دادن بهخواسته‌هاي بيمار
·صرف وقت وحوصله براي توضيح اطلاعات به بيمار
·صرف وقت وحوصله براي آرامش بخشيدن به بيمارناخوش
·تلاش براي کاستن ازرنج ودردبيماراز تمام راههاي ممکن
·دلسوزانه گوش دادن به نگراني هاي بيمار
·مشارکت درسازمانهاي حرفهاي محلي وملي
·پيشنهادكمك به سايراعضاءتيم
·داوطلب شدن براي انجام كارفردديگري كه نمي‌تواندكارش راانجامدهد،
·دراختيارديگران قراردادن دانش ومهارتهاي خود
2. وظيفه‌شناسي:
·به موقع رسيدن
·قابل اعتمادبودن
·ازسرپرست پيروي کردن
·انجام وظائف محوله به طوركامل وبه موقع
·پاسخ به نامه‌ها،احضارها (pages)،تلفن‌هاوemail‌هابه نحوي كه سروقت وبه موقع باشد.
·رعايت ضوابط ومقررات
·همكاري مناسب دركارتيمي
·انجام وظائف ودردسترس بودن درزمانon call
·گزارش دقيق وكامل مراقبت هايي كه

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید